Alternatif Eğitim Montessori Yaklaşımı

Montessori Yaklaşımı Alternatif Eğitim söz konusu olduğunda anlatılmadan geçilmez. Duyuşsal bilişselcilik olarak adlandırılabilen Montessori yaklaşımı İtalya’da ortaya çıkmıştır. Yaklaşımın kurucu Maria Montessori aynı zamanda İtalya’nın ilk kadın tıp doktorudur. Roma Psikiyatr kliniğinde zeka engelli çocuklarla çalışırken, engeli bulunan çocuklar için yapılan çalışmaların normal zeka düzeyinde çocuklar içinde uygulanabileceğini düşünür.

Maria Montessori, Casa dei Bambini isminde ilk çocuk evini açar. Bu çocuk evinde kendi tasarladığı eğitim materyalleri ile çocukları eğitir. Eğitim metodunda özgürlük, bağımsızlık gibi kavramların üzerinde durarak eğitim dünyasına iyi bir örnek oluşturur. Çocuğa saygıyı esas alan Montessori Yaklaşımını daha yakından inceleyelim.

“Hiçbir insan başka insanı eğitemez.”-Maria Montessori

Yaklaşımın Özellikleri

  • Çocuğun bağımsızlığını desteklemek için hata yapmasına, hatalarının farkına varmasına fırsat tanır. Böylece çocuklar araştırarak keşfetme konusunda çekimser davranmazlar. Yaptıkları hatalarını defalarca deneyerek sonuca ulaşırlar.
  • Bireysel eğitim daha fazla görülür. Grup etkinlikleri eğitimde çok az yer alır.
  • Düzen ve estetik Montessori yaklaşımının olmazsa olmaz özellikleri arasında yer alır.
  • Özel tasarım eğitici materyaller vardır.
  • J. Rousseau, Pestalozzi, Froebel gibi önemli kişilerin görüşlerine dayanan bir felsefe geliştirmiştir.

Materyaller, çocukları birçok alanda destekleyen yapıya sahiptirler. Duyularını geliştirmekten tutun günlük yaşam becerilerini desteklemeye kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Montessori materyallerini şu şekilde listeleyebiliriz:

  1. Günlük Yaşam Materyalleri
  2. Duyu Materyalleri
  3. Kültürel Materyaller
  4. Akademik Materyaller

 

 

Materyaller, Montessori yaklaşımı için bu kadar önemliyken materyal hazırlamanın bazı ilkelerinin bulunması gerekir. Örneğin, materyallerin basitten karmaşığa doğru bir sıra izlemesi gerekir. Çocukların bilişsel gelişimleri göz önüne alınır. Öncelikle basit materyaller ile başlanır ve giderek karmaşıklaşır.  Hata kontrolünü sağlayan materyaller geliştirilir. Çocuğun hata yaparak öğrenmesine olanak tanır. Materyaller, çocuğun gelecek öğrenmeleri için zemin oluşturur. Bir nevi hazırbulunuşluklarını artırır diyebiliriz.

 

Ayrıca materyallerin üç farklı amaca yönelik olduğunu görebiliriz.

  1. Hareket
  2. Duyu
  3. Dil

Yaklaşımın 5 Temel İlkesi
1. Hareket ve kavrama ilkesi

  1. Özgür seçim ilkesi
  2. İlgi ve saygı ilkesi
    4. Dışsal ödüllerden kaçınma ilkesi
  3. Alıştırmanın tekrarı ilkesi
    6. Dikkatin polarizasyonu ilkesi
    7. Normalleştirme ilkesi

 

Bu ilkeler yaklaşımın felsefesini anlamamız için yardımcı olabilirler. Çocukların hareket yoluyla yalnızca motor gelişimlerini değil bilişsel gelişimlerini de desteklediğine inanır. Hareket yoluyla çevreyle iletişimde bulunan çocuk keşfederek bilişsel anlamda da ilerleme kateder. Çocukların sınırlar içinde özgür seçim yapmalarına fırsat tanır. İlgi duydukları şeyleri öğrenmeleri için desteklenir. İlgi, öğrenme için önemli bir etkendir. Dışardan gelen ödüllerin Montessori yaklaşımında yeri yoktur. Önemli olan çocuğun içsel motivasyonunu sağlamasıdır. Defalarca tekrar yapan çocuk yeterli deneyim elde eder.

Montessori yaklaşımı sabrı ve özgürlüğü işleyen eğitimiyle alternatif eğitim için iyi bir örnek. Pembe kule, kahverengi merdiven, kırmızı çubuklar, renk tabletleri, ton zilleri, koku kavanozları ve daha birçok özgün materyali geliştirmiştir. Montessori yalnızca okullarda değil evlerde de ebeveynlerin çocuklarını eğitmek için ilgilendikleri bir yaklaşımdır. Montessori, çocuğun eline koymadığınız hiçbir şeyi aklına da koyamazsınız diyerek materyallerin önemini vurgulamıştır.

İrem Tokdemir

https://iremtokdemir.blogspot.com/

Yorumlar

Your email address will not be published. Required fields are marked *