İZMİR KEŞİFLERİ: LATİFE HANIM KÖŞKÜ

Ege’nin İncisi‘ni didik didik edeceğimiz bu yazı dizimizde ilk durağımız Latife Hanım Köşkü.

İzmir’in merkezi Konak’ın ‘karşı yakası‘ olan Karşıyaka ilçesinde yer alan Latife Hanım Köşkü, oldukça merkezi bir konumda bulunuyor. 2958 m² alanı kaplayan bu köşk, 14 Ocak 1923 tarihinde ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün sevgili annesi Zübeyde Hanım‘ın burada vefat etmesiyle daha da anlamlı hale geliyor.

Karşıyaka İzban İstasyonu’na oldukça yakın bir mesafede olan köşk, sadece Pazartesi günleri kapalı olup, diğer günler 09.00-12.30 / 13.00-18.00 saatleri arasında açıktır. Şu anda içerisinde bulunduğumuz pandemi döneminde kapalı olabilmektedir.

Latife Hanım Köşkü’nün odalarında Zübeyde Hanım’ın, Latife Hanım’ın ve Mustafa Kemal Atatürk’ün balmumu heykelleri yer alıyor.

Görsel Sahibi: İzmir Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Görsel Sahibi: İzmir Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Uşakizade Çiftlik Evi…

Latife Hanım Köşkü, Uşakizadeler tarafından çiftlik evi olarak kullanılmıştır. Latife Hanım, İzmir’in tanınmış ailelerinden ”Uşakizadeler’in”, sonradan değiştirilen soyadlarıyla birlikte ”Uşşaklılar’ın”, kızıdır. Muammer Bey, Latife Hanım’ın babasıdır.

Görsel Sahibi: İzmir Kültür ve Turizm Müdürlüğü

11 Eylül 1922’de Türk ordusu İzmir’e girerken güvenli bir yer arayışındadır. Atatürk’e Uşakizadeler’in Göztepe’deki köşkü önerilmiştir. Babannesi ile birlikte köşkte konaklayan Latife Hanım’ın ailesi yurt dışında bulunmaktadırlar. Latife Hanım’dan davet mektubu istenir ve kendisi seve seve bunu kabul eder, davet mektubunu hazırlar. 20 gün boyunca Atatürk, Latife Hanım’ın köşkünde kalır.

Bu tanışmadan sonra Latife Hanım ve Mustafa Kemal Atatürk’ün haberleşmeleri devam eder.

Zübeyde Hanım, hastalanınca doktorlar ona İzmir havasının iyi gelebileceğini söylerler. Atatürk hemen yaveri Salih Bozok’a bir ev bakmasını söyler. Bundan haberi olan Latife Hanım, Karşıyaka’daki evinin bunun için uygun olacağını söyler. Latife Hanım, Salih Bozok’a evi gezdirir ve evin uygun olduğuna karar verirler. Latife Hanım tekerlekli sandalye için evin eşiklerini kaldırtır. Ankara’dan gelen Zübeyde Hanım, bu köşkte huzurlu bir şekilde yaşar.

14 Ocak 1923 tarihinde Atatürk’ün sevgili validesi Zübeyde Hanım, 14 Ocak 1923 tarihinde hayata gözlerini yumar. Daha sonrasında 29  Ocak 1923 tarihinde yine Karşıyaka’da Atatürk ve Latife Hanım, sade bir nikahla evlenirler.

2005 yılında bu köşk kamulaşmış ve 2007 yılında restorasyon sonucunda ziyarete açılmıştır. Zübeyde Hanım’ın mezarı, Karşıyaka sınırları içerisinde Soğukkuyu’da bulunuyor.

Mustafa Kemal ve Karşıyaka…

Gazi Mustafa Kemal, 11 Ekim 1925 tarihinde Karşıyakalılara, Naim Palas Otel’in balkonundan şu konuşmayı yapar: “İzmir’in Karşıyakalıları; sizi derin muhabbetle selamlarım… Ben bütün İzmir’i ve bütün İzmirlileri severim. Güzel İzmir’in temiz kalpli insanlarının da beni sevdiklerinden eminim. Yalnız, bir rastlantı beni Karşıyaka’ya daha fazla bağlamıştır. Karşıyakalılar! Annem, sizin sinenizde, sizin topraklarınızda yatıyor. Karşıyakalılar! İzmir’i gördüğüm gün, öncelikle Karşıyaka’yı ve orada da sizin Türk topraklarınızda yatan anamın mezarını gördüm.

Karşıyaka Halk evindeki onuruna düzenlenen baloya gelirken  (1930), Görsel: Karşıyaka Spor Kulübü

Latife Hanım Köşkü’ne Çarşı kadar uzak olan yine Karşıyaka’daki Anayasa Meydanı’nda bulunan ‘’Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı’’ da semtin önemli sembollerinden biridir. Ayrıca iskelenin yanında bir buluşma noktası görevi gören anıt, 41,7 metre uzunluğunda.

Görsel: mansetizmir

Görsel: Arkitera

Beyaz yükselen plakaları çevreleyen bronz işlemelerde Atatürk, annesi ve çeşitli mesleklerle ilgilenen kadınlar sembolize edilmekte.

İçerisinde Türkiye’de bir ilk olan ‘’Kadına Saygı Müzesi’’ bulundurmakta olan anıt 110 metrekarelik alanda yükseliyor.

Atatürk’ü Karşıyaka’yı sevdiği kadar, Karşıyaka da Atatürk’ü sevmektedir. Latife Hanım Köşkü’ne çok yakın olan Karşıyaka Çarşı’da her daim Atatürk’ün resimlerini ve bayraklarını görebilirsiniz.

 Kaynaklar:

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/izmir/gezilecekyer/latife-hanim-kosku-ani-evi

https://www.karsiyaka.bel.tr/tr/latife-hanim-kosku

https://www.izmir.bel.tr/tr/LatifeHanimKosku/288

https://ksk.org.tr/kulup/ataturk-ve-karsiyaka

https://www.karsiyaka.bel.tr/tr/ataturk-annesi-ve-kadin-haklari-aniti

https://www.arkitera.com/haber/karsiyakada-kadina-saygi-muzesi-acildi/

Seren Karaşahin

Yorumlar

Your email address will not be published. Required fields are marked *